on 00:10:00

NHỮNG ĐIỀU LƯU Ý KHI LUẬT TỔ CHỨC QUỐC HỘI (SỬA ĐỔI) ĐƯỢC THÔNG QUA TẠI KỲ HỌP THỨ 8 KHÓA XIII.

Nhãn: , , ,

            Hiến pháp được Quốc hội khóa XIII thông qua ngày 28/11/2013 (Hiến pháp năm 2013) đã có những quy định mới về Quốc hội được đặt từ Chương V, bao gồm các Điều từ 69 đến 85. Chế định về Quốc hội kế thừa nhiều nội dung trong bản Hiến pháp năm 1992, tuy nhiên có sửa đổi, bổ sung một số quy định theo hướng làm rõ hơn chức năng của Quốc hội – cơ quan thực hiện quyền lập pháp – cùng với mối quan hệ với các cơ quan khác. Quốc hội vẫn được quy định là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất.
NHỮNG ĐIỀU LƯU Ý KHI LUẬT TỔ CHỨC QUỐC HỘI (SỬA ĐỔI) ĐƯỢC THÔNG QUA TẠI KỲ HỌP THỨ 8 KHÓA XIII.
          Để thể chế hóa chế định về Quốc hội trong bản Hiến pháp mới, đặc biệt là trong kỳ họp thứ 8 của Quốc hội khóa XIII này, khi thông qua Luật tổ chức Quốc hội (sửa đổi) yêu cầu đặt ra là cần làm rõ hơn tinh thần và nội dung mới của Hiến pháp năm 2013 .
Thứ nhất,cách hiểu hiện nay dẫn dễ nhầm lẫn khi có người cho rằng Quốc hội là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất nên Quốc hội cao hơn Chính Phủ và TANDTC, hay như cho rằng toàn bộ quyền lực nhà nước tập trung vào Quốc hội, các quyền hành pháp và tư pháp phái sinh từ Quốc hội. Với các hiểu này là không phù hợp với nguyên tắc tổ chức quyền lực Nhà nước mà Đảng đã xác định trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ (bổ sung, phát triển năm 2011) là “quyền lực Nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp và kiểm sót giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp”. Trong Nhà nước pháp quyền, tất cả quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân. Nhân dân thông qua quyền lập hiến ủy quyền quyền lực Nhà nước cho Quốc hội thực hiện quyền lập pháp; ủy quyền cho Chính phủ thực hiện quyền hành pháp và cho TAND thực hiện quyền tư pháp, không có quyền nào cao hơn quyền nào. Nhưng do, Quốc hội là thiết chế được nhân dân trực tiếp bầu ra mà các cơ quan và cá nhân đứng đầu các cơ quan hành pháp và tư khác được Quốc hội bầu ra nên Quốc hội có vị trí đặc biệt trong bộ máy Nhà nước. Để không bị hiểu nhầm, Luật tổ chức Quốc hội cần phải làm rõ hơn vị trí và vai trò của Quốc hội, cụ thể, quy định rõ Quốc hội có quyền hạn và nhiệm vụ gì?.
Thứ hai, Hiến pháp năm 2013 đã có cái nhìn mới về vai trò của nhân trong việc lập hiến thể hiện “Quốc hội thực hiện quyền lập hiến, quyền lập pháp” và “việc trưng cầy dân ý về Hiến pháp do Quốc hội quy định”. Luật tổ chức Quốc hội và Luật trưng cầu dân ý cần làm rõ nội hàm trường hợp nào sửa đổi Hiến pháp mà bắt buộc Quốc hội phải xem xét quyết định trưng cầu dân ý sau khi được biểu quyết thông qua với ít nhất 2/3 tổng số đại biểu Quốc hội tán thànhQuốc hội quyết định trưng cầu dân ý trong những trường hợp nào?.
Thứ ba, Luật tổ chức Quốc hội cần quy định cụ thể nhiệm vụ quyền hạn của Quốc hội “quyết định chính sách cơ bản về tài chính, tiền tệ quốc gia” (Khoản 4 Điều 70 Hiến pháp 2013) là trong trường hợp nào khi mà điều kiện hiện nay lĩnh vực này cần phải có quyết định nhanh và thuộc lĩnh vực điều hành của Chính phủ?.
Thứ tư, “cơ chế bảo vệ Hiến pháp do luật định” cần phải quy định cụ thể trong Luật tổ  chức Quốc hội và Luật giám sát của Quốc hội để góp phần kiểm soát tốt hơn hoạt động lập pháp.
Thứ năm, chức năng giám sát của Quốc hội là yêu cầu của Nhà nước pháp quyền. Thủa ban đầu khi mới xuất hiện Quốc hội hoặc Nghị viện chỉ gắn liền với chức năng lập pháp chưa có chức năng giám sát. Dù sinh ra muộn, nhưng ngày càng có xu hướng lấn át, thậm chí tại nhiều quốc gia còn thay thể cả chức năng lập pháp. Muốn thực hiện chức năng giám sát của Quốc hội tốt, có một cách là phải thực hiện chức năng giám sát của các Ủy ban Quốc hội tại các phiên họp tương ứng. Bởi do hình thức  hoạt động cơ bản của Quốc hội - phiên họp toàn thể nên không đảm bảo hoạt động giám sát có hiệu quả. Mà hoạt động giám sát có những điểm gần giống với hoạt động của cơ quan xét xử, nên cần thời gian và cần có thủ tục nhất định mới đáp ứng được yêu cầu.
Với quy định hiện hành về vị trí và vai trò của Quốc hội trong bản Hiến pháp mới năm 2013 đã phù hợp hơn đối với Quốc hội của Nhà nước pháp quyền, khắc phục được một vài yếu tố trước đây của mô hình Quốc hội trong Nhà nước tập quyền XHCN. Qua đó, đảm bảo Quốc hội thực hiện có hiệu quả hơn nhiệm vụ, quyền hạn của mình được nhân dân giao quyền, ủy quyền.
                                                                     *Cua Đồng*

1 nhận xét:

  1. Với quy định hiện hành về vị trí và vai trò của Quốc hội trong bản Hiến pháp mới năm 2013 đã phù hợp hơn đối với Quốc hội của Nhà nước pháp quyền, khắc phục được một vài yếu tố trước đây của mô hình Quốc hội trong Nhà nước tập quyền XHCN. Qua đó, đảm bảo Quốc hội thực hiện có hiệu quả hơn nhiệm vụ, quyền hạn của mình được nhân dân giao quyền, ủy quyền.

    Trả lờiXóa

 
Nhân quyền © 2012 | Designed by True Happy
.